De aow? Staatssocialisme! - Gerard Borst over geldcultuur
Gerard Borst (1951) studeerde sociologie en Bibliotheek en Documentaire Informatie in Amsterdam. Begin jaren negentig was hij mede-oprichter van het Historisch Nieuwsblad, waaraan hij tot eind 2000 als redacteur verbonden bleef. In de periode 1999-2003 was hij bibliothecaris bij Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet.
Borst bereidt een proefschrift voor over sparen in Nederland (promotor: prof. dr. Jan Lucassen , VU). Werktitel: "Sparen adelt de mens". De besparingen van de gewone arbeidsman in Nederland, 1850-1940. In het kader van dit promotieonderzoek organiseert hij op het World Economic History Congress 2009 de sessie 'Working-class saving in the nineteenth and early twentieth century. An international comparative perspective'.
Voor het Geldmuseum bedacht Borst het GeldcultureelCafé.
Hij schrijft columns voor Telegraaf.nl.
De aow? Staatssocialisme!
Volgende maand is het 55 jaar geleden dat de Algemene Ouderdomswet in werking trad. Derde aflevering in een serie over de geschiedenis van onze sociale zekerheid (eerdere afleveringen verschenen op 5 oktober en 9 september).
De euro gaat dood, leve de neuro!
In zijn jongste bijdrage aan het eurocrisis-debat wijst Frits Bolkestein op de cultuurverschillen in Europa. Die verschillen doen hem zijn hart vasthouden voor de toekomst van de euro.
Terug naar de gulden? Desastreus!
Voor een terugkeer naar de gulden is 22 procent van de Nederlandse bevolking bereid inkomen in te leveren. ‘Het moet niet gekker worden.’
Toon en Arie contra de duivel
Een nieuwe verzamelcategorie in het Geldmuseum is ‘geldcultuur’.
Lichtzinnige geldverspillers
Om de ouderdomsverzorging is in onze vergrijzende samenleving veel te doen. Dat maakt nieuwsgierig naar de geschiedenis van onze sociale zekerheid. Tweede aflevering in een serie daarover.
Veren plukken van een kale kip
Om de ouderdomsverzorging is in onze vergrijzende samenleving veel te doen. Dat maakt nieuwsgierig naar de geschiedenis van onze sociale zekerheid. Eerste aflevering in een serie daarover.
Warren Buffett for president
Superbelegger Warren Buffett bepleit belastingverhoging voor de allerrijksten in de Verenigde Staten. Voor president Obama een hart onder de riem.
Griekenland: omvallen of overeind blijven
De Griekse cultuur laat ruimte voor financiële frivoliteit. In hoeverre moet dit de Grieken betaald worden gezet?
De creditcard als dikmaker
Recent Amerikaans onderzoek legt een verband tussen het toegenomen creditcardgebruik en de groei van het aantal obesitaslijders.
Terug van weggeweest: de lommerd
Rond 1900 werden pandjeshuizen uitsluitend gefrequenteerd door sociaal lager geplaatsten. Tegenwoordig is dat anders.
Microkrediet rond 1900
De wetgever is bezig de Pandhuiswet op te poetsen. Deze wet werd honderd jaar geleden ingevoerd om woekerpraktijken tegen te gaan.
Pandbelenen vroeger en nu
Het belenen van sieraden of goederen om aan geld te komen is een oud fenomeen. Nadat pandhuizen bijna uit de Nederlandse samenleving waren verdwenen, zijn ze de laatste jaren weer in opkomst
Dubieuze geldmoraal
In hoeverre is de geldmoraal in Nederland dubieuze trekjes gaan vertonen?
Dagobert Duck, gierigaard van beroep
Vers van de pers (ter gelegenheid van de Week van het Geld): een speciale aflevering van de Donald Duck.
Zelfmoordgolven: waarheid of mythe?
Door de financiële crisis waarin het land verkeert, stijgt in Griekenland in 2010 het aantal zelfmoorden waarschijnlijk fors.
Nog liever overspel dan rente
Naar het woord van de profeet Mohammed is het uitlenen en lenen van geld tegen rente erger dan overspel met 36 vrouwen. IceSave-ellende is gewetensvolle moslims bespaard gebleven. Anders dan u en ik hebben zij zich niet kunnen ontwikkelen tot spaarders die torenhoge rendementen najagen.
Zo, even een beursprozacje slikken!
Rijk worden op de beurs is binnenkort waarschijnlijk geen kunst meer.
Zuid-Afrikaanse zeepbel
Verhalen met een Zuid-Afrikaanse tintje, deze WK-tijd vraagt erom.
Verkiezingscolumn
Nog twee nachtjes zweven, en dan moet de kiezer landen. Bij welke partij is het vuurspuwen naar het neoliberalisme het heetst?
Gek met geld
Psycholoog Jaap van Ginneken schreef het boek 'Gek met geld' over onze onevenwichtige omgang met geld.
Een contantenloze maatschappij? He bah, nee toch!
De Consumentenbond denkt dat contant geld binnen vijf jaar verdwijnt. Consumenten betalen dan alleen nog met pin of mobiele telefoon.
Van krantenjongen tot miljonair
Recent onderzoek legt een verband tussen de gebrekkige spaarzin in Amerika en een pregnant kenmerk van de Amerikaanse cultuur: het betonnen geloof in de American Dream.
Geld dehumaniseert
Kort geleden viel op de radio een rechtstreekse uitzending vanuit het Geldmuseum te beluisteren. Professor Arnold Heertje mocht daarin zijn nummer opvoeren.
Ondergoed van Zeeman
Sinds kort loopt in het Geldmuseum in Utrecht een tentoonstelling over de kredietcrisis. De historische dimensie wordt daarbij niet verwaarloosd.
Kredietcrisis? Uit die krijtstreep, en op naar kerk of kroeg!
Als we de media mogen geloven, heeft de kredietcrisis het pak met dikke krijtstrepen uit het modebeeld verdreven en zoekt men, minder opvallend gekleed, troost in kerk of kroeg.
Contant geld windt mensen op
De gemeente van burgemeester Annemarie Jorritsma gaat sinds een half jaar als 'cashless Almere' door het leven. In supermarkten kan daar bijna alleen nog met plastic worden betaald.
Wie geld heeft doet mee
Onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau wijst uit dat het percentage kinderen uit arme gezinnen dat niet op sport, muziekles of scouting zit is twee keer zo hoog is als het percentage kinderen uit niet-arme gezinnen.
Scheringa, geldwijze uit Spanbroek
Kampioenendoder Vitesse stak een spaak in het wiel van de geplande Alkmaarse festiviteiten, maar ten slotte viel er zonder officiële toeters en bellen toch wat te vieren. AZ-financier Dirk Scheringa wist toen nog niet dat hij nog een lauwerkrans om de nek zou krijgen.
Weg met de creditcard!
Nederland telt een groeiend aantal creditcard-gebruikers, maar van Amerikaanse toestanden is nog geen sprake.
Werkelijkheid of fictie: zelfmoordgolven
De bibliotheek van het Geldmuseum collectioneert fictiewerken waarin het thema 'geld' een plaats krijgt. Romans die een beschrijving bieden van een door beurspaniek veroorzaakte zelfmoordgolf, mogen in de verzameling niet ontbreken.
Sparen, een kwestie van culturele geaardheid?
Boven de grote rivieren, waar de bevolking in meerderheid protestant was, spaarde men vroeger meer dan in het overwegend katholieke Zuiden.
Financiële crisis? Ha fijn!
Een spook waart door de wereld, het spook van de kredietcrisis. Niet tot ieders ongenoegen, aldus de conclusie na een weekje krantendoorspitten.
China: olympisch kampioen sparen
In het land van de Olympische Spelen brak in het midden van de jaren 1990 de gezinsspaarquote alle records. De befaamde econoom Modigliani zocht een verklaring voor dit fenomeen.
Jackpot gewonnen? Gecondoleerd!
Een Zuid-Hollands echtpaar won vorige week 25 miljoen euro in de Staatsloterij. Hoe het stel zich houdt, is onbekend. De winnaars kiezen voor de anonimiteit.
Meer salaris? Als de sodemieter terugbrengen!
Het cao-seizoen is nog in volle gang. Forenzen en scholieren die zijn aangewezen op het streekvervoer kunnen daarvan meepraten. De chauffeursstaking is z'n derde week ingegaan.
Geld stinkt niet. Mensen wel!
Geld stinkt niet, zegt het spreekwoord. En dat klopt ook, letterlijk en figuurlijk. Wat we ruiken zijn de mensen.
Geld wordt steeds minder waard
Het is nu wetenschappelijk bewezen: vroeger was uw geld meer waard. Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis heeft op zijn website een koopkracht-omrekenmachine.
Kredietcrisis? Sparen op z'n Surinaams!
Sparen op de bank – dat is wat de meeste Nederlanders doen. Maar bij Surinaamse Nederlanders is een andere manier van sparen populair.
Het Geldmuseum in Utrecht is een museum over geld en geldcultuur. Geld is zo alledaags als water. Maar geldcultuur, wat is dat nou eigenlijk? Een uitleg aan de hand van voorbeelden.
In het vooroorlogse Amsterdam traden leenvrouwen op als particuliere geldschieters. Hun woekerpraktijken werden aan de kaak gesteld door de schrijver Israël Querido.
Beleggingsgedrag van Volvo-rijders, maanzieken en imitators
Of het nu gaat om het paringsritueel van de ruige dwergvleermuis, de teloorgang van de detailhandel in tabak of het effect van matige wijnconsumptie op de gezondheid – alles wordt onderzocht. Dus ook beleggingsgedrag.