Nog liever overspel dan rente

Naar het woord van de profeet Mohammed is het uitlenen en lenen van geld tegen rente erger dan overspel met 36 vrouwen.

Dat heeft te maken met de sharia, hun plichtenleer, die het uitlenen en lenen van geld tegen rente ongeoorloofd verklaart. Wie dit verbod op "riba" (het Arabische woord voor rente) overtreedt, pleegt niet zomaar een vergrijp. Volgens de profeet Mohammed is het erger dan overspel met 36 vrouwen.

Geen riba

Toch zijn er, zoals u weet, wel degelijk moslimbanken. Het "bankieren volgens de sharia", las ik in de krant, kent wereldwijd zelfs een enorme opmars.

Doorgaans omzeilen de moslimbanken het renteverbod door hun toevlucht te nemen tot "murabaha"-transacties. Van zo'n transactie is bijvoorbeeld sprake als de bank namens een cliënt een huis koopt en deze cliënt belooft het binnen een overeengekomen periode voor dezelfde prijs te zullen overnemen. Zonder rente. Maar terwijl de cliënt het huis koopt, betaalt hij huur om erin te kunnen wonen. Sharia-theologen hebben besloten dat dit geen riba is.

Over het renteverbod in de islam heeft de Engelse romancier Tim Parks verstandig geschreven. Het desbetreffende artikel van zijn hand duikelde ik op uit mijn archief, dat godlof nog steeds niet digitaal is.

Vanzelfsprekend, ben ik geneigd te zeggen, vermeldt Parks het feit dat het rente- (of woeker-)verbod lang geleden ook gold in het christendom. In de Middeleeuwen, schrijft hij, liepen woekeraars in de christelijke wereld de kans gelyncht te worden.

Door te proberen het verbod bij de christenen inzichtelijk te maken, toont Parks zich een uit degelijk hout gesneden 'geldcultureel' onderzoeker. Hij gaat te rade bij Thomas van Aquino. Hard werken, beweerde deze wijsgeer en theoloog, past bij de aard van de mens. Zo heeft God het bepaald. De woekeraar, die in plaats van te werken voor zijn brood, uit geld meer geld maakt, keert zich tegen wat God met hem voorheeft.

"Het lijkt misschien vergezocht", betoogt Parks, "maar om dat werken draait het. Het zwoegen dat een mens deed in de middeleeuwse wereld, bepaalde zijn maatschappelijke positie in een onveranderlijke hiërachie. Maar de rente veranderde de zaak. Door de rente was het geld geen eenvoudige, stabiele zaak meer. In de loop van de tijd vermenigvuldigde het zich. Men kon geld lenen, een zaak beginnen en van maatschappelijke positie veranderen. Men kon ook failliet gaan. Ineens vervaagden alle grenzen".

Afkeuring

In het christendom is het renteverbod al eeuwen niet meer van kracht. Op het waarom daarvan kom ik bij een andere gelegenheid terug. Wel geloof ik dat ook de christenen de afkeuring van overspel onverkort zijn blijven ondersteunen. Ongeacht het aantal personen met wie dit vergrijp wordt gepleegd.

auteur: Gerard Borst

bron: http://www.telegraaf.nl/overgeld/experts/gerardborst/7548342/__Nog_lieve...